La herezulo

Diccionarios normativos y de uso

2010-01-28T19:19:00.008+01:00

Muchas gracias por esperar pacientemente la nueva entrada, a este ritmo voy a tener uno de los blogs vivos menos activos del mundo.

Hoy voy a escribir de diccionarios. Es bastante habitual que alguien diga (escriba) en un foro o similar algún vulgarismo, o alguna palabra con una acepción rara y cuando a alguien le llama la atención, acude al drae para justificar la ignorancia del otro.

Primero, aclarar conceptos: Hay dos tipos de diccionarios, los diccionarios de uso y los diccionarios normativos.

-Diccionarios normativos: Son los que se deben consultar para saber cómo se escribe una palabra, si esa palabra es oficial en un idioma determinado.
-Diccionarios de uso: Pues son los que pretenden reflejar el uso de una lengua.

Un ejemplo (teórico) del primero es el diccionario de la Real Academia Española de la Lengu a.

Un ejemplo del segundo son los diccionarios que nos deberíamos llevar cuando viajamos al extranjero (en ese contexto no nos importa si una palabra es oficial o no, sólo queremos saber de qué nos están hablando). Por ejemplo, el collins es un diccionario de uso.

Seguimos con los ejemplos, si sacamos dinero de un cajero automático, no sonaría del todo raro si digo que el cajero no nos ha escupido el recibo, a pesar de que escupir es un acto que sólo pueden hacer los animales. Porque todos sabemos de qué hablamos y nos permitimos esos lujos. Veamos lo que nos dice la rae (escupir):

Si observamos con detenimiento, vemos que las 2 primeras acepciones:

1. intr. Arrojar saliva por la boca. Escupir en el suelo.
2. tr. Arrojar de la boca algo como escupiendo. Escupir sangre.

intr* y tr* están en negrita, eso quiere decir que eso son los significados oficiales y reconocidos, de hecho, cualquier hispanohablante debería conocer estos significados, pero sin embargo en la tercera acepción:

3. tr. Echar de sí con desprecio algo, teniéndolo por vil o sucio.

ya no aparece en negrita, sin embargo para un extranjero puede ser una información útil, por no hablar de la novena:

9. tr. Taurom. Dicho de un toro: Soltar el estoque después de tenerlo clavado.

¿Dónde quiero llegar?, a ningún sitio, no pretendo sancionar ni censurar usos entre los hablantes nativos, pero me parece una gran chorrada cuando aparece la asociación de gallegos pidiendo que se quiete "tonto" como sinónimo de "gallego" (gallego, quinta acecpción).

¿Por qué se quejan? Porque entienden que si está en el diccionario está bien; y si no aparece está mal. Y no es así. El diccionario de la rae es algo así como un diccionario normativo ampliado donde hay una serie de acepciones oficiales, y otras reconocidas según el contexto (jerga profesional, localismos...).

Por ejemplo, y supongo que por temas de espacio, aparece la palabra "sevillano", pero no "lepero", y creo que sería bastante útil que esa palabra apareciera (sobre todo cuando le cuenten un chiste a un extranjero, o quizá incluso a un sudamericano).

Siguiendo con los ejemplos, si alguien busca "gañafote" (se dice en Huelva) se encontrará con esto, pero si lo busca en google (por cierto, es un saltamontes; y la palabra viene del portugués gafanhoto).
Otro ejemplo más: fechar, de nuevo la rae dirá que esos son los significados que conoce, pero en Huelva tiene otro más (de nuevo de origen portugués: cerrar).

Lógicamente, hay localismos que quedan fuera y otros dentro, y curiosamente los localismos de la capital tienen más papeletas para entrar que los periféricos, pero ésa no es la cuestión de este articulillo.

Alguien de fuera de Huelva se vería tentado a decir que allí hablan mal, pero nada más lejos de la realidad, simplemente la rae no ha recogido todavía esas acepciones, y a un buen diccionario loquesea-español se le pediría que esas acepciones tuvieran su propia entrada (con una anotación de que no es oficial) para facilitar la vida del oyente.

Ahí es donde creo que la rae ha metido la pata, en no saber comunicar que su diccionario es algo más que un diccionario normativo. También creo que si la rae se dedicara a los significados oficiales se ahorraría muchos problemas, y que dejara los demás significados para los diccionarios de uso tipo Collins o María Moliner u otros diccionarios más locales todavía, o incluso profesionales.

Para rematar con un ejemplo, yo echo de menos "fallo estrepitoso de un portero de fútbol" para cantar, pero es que si tuviera que incluir todos los localismos y usos que se le pueden dar a una palabra, tendríamos un diccionario infinito.

*intr y tr quiere decir que son verbos transitivos e intransitivos, para el que no lo sepa, lo dejo como ejercicio, jejeje.

Labori laŭ indikiloj

2009-09-13T19:17:00.005+02:00

Ekzistas kelkaj manieroj valori la kvalito kaj la kvanto de la laboro de la laborantoj, kaj tio dependas de la konkreta laboro, mi parolos nur, ekzemple, pri telefonrespoda laboro.

En la komenco oni pagas la laborantoj laŭ la horoj kiuj estas en oficejo, sed la laborantoj intencas (gxi estas malfermita dum 24 horoj) labori kiam ne estas tro da telefonadoj.

Imagu ke la nova ĉefo decidas pagi la laborantojn, laŭ la kvanto da telefonaj respondoj. Estas eble, ke la laborantoj voku sian familianojn, kaj ili telefonu la oficejon, por ke la laboranto gajnu pli da monon.

La konsekvenco estus ke la ĉefo decidu pagi laŭ utilaj telefonaj respondoj (tiuj kiuj helpis la telefoninton). Denove la laborantoj intencas gajni pli da monon: Ili decidas solvi nur unu problemon po telefonado, kaj la telefoninto devas voki kelkaj fojoj por sovi kompleksa problemo. Aliflanke, kiel neniu interesigxas cxu la problemo estas facila aŭ ne, ili evitas la telefonadoj de la "malfacilaj" klientoj.

Denove la cxefo decidas ŝanĝi la maniero mezuri la kvaliton kaj kvanton de la laboro, kaj la laborantoj eblas trompi la sistemon.

La rezumo estas ke estas neble mezuri la realon, kaj ke oni cxiam povas trompi la maniero mezuri, kaj anstataŭ fari bonan laboron, oni provas labori nur pri la aferoj uzataj por la indikiloj.

Kompreneble, tiu kiu legus mi (cxu iu legas cxi tion? ;) pensus ke mi ne ŝatas la laborantoj, kaj ke mi apogas la ĉefon, sed daurigu la legadon.

Nun, imagu ke la laboranto estas la ministro de ekonomio, kaj ke la indikiloj estas komsumpreza indico, malneta produkto, procento da nelaborulo kaj aliaj), kaj ke la ĉefo estas la internaciaj agordoj inter la ministroj el diversaj landoj (la cxefo povas ankaux esti la popoplo, vi elektu). Tio estas ekzakti kio provokis la nuna ekonomia krizo, ke ili nur laboris pri la aferoj kiuj intervenas en la agordoj, kaj ke tiuj agordoj ne estas perfekta.

Kroniko de morto antaŭsignita

2009-06-05T20:26:00.007+02:00

Cxi tiu blogajxo intencas resumi kiel kaj kial estos la morto de unu el la esperantaj retejoj plej sxatataj far mi, se vi, kara leganto, legis jam antauxe cxi tiun blogon, vi pensas, kaj pravas, ke temas pri klaku.

La cxefa problemo de klaku estas manko da partoprenantoj**. Kiel oni partoprenas cxe klaku? Kelkmaniere:

Sendante artikolojn.
Klakante (vocxdonante) artikolitojn senditaj far aliuloj.
Komentante ilin.

Kompreneble, cxiuj manieroj bezonas la aliajn, kaj cxio komencas sendante artikolon. Miaopinie, ne estas tro gxentila sendi artikolon nur el la propran blogajxon, kaj atendi ke cxiuj legu, komentu kaj klaku gxin, se la sendinto nek klakas nek komentas la artikolojn de aliuloj. Se ni cxiuj farus samon, klaku havus amazojn da novajn artikolojn cxe "jxusaj novajxoj", sed neniu aperos cxefpagxen. Por tio jam ekzistas soc.culture.esperanto, kaj aliaj forumon. Sed klaku supozeble funckias kiel filtrilo por ke nur la interesaj aferoj apero cxefpagen.

Se oni klakas artikolon, ekzistas du manieroj gxin fari, pozitive aux malpozitive, tio signifas "cxi-novajxo meritas iri al la cxefpagxon" aux ne. La kialo pro ke oni povus vocxdoni pozitive estas ke la novajxo estas amuza, interesa, originala..., la kialo pro ke oni povus vocxdoni malpozitive estas... cxiuj havas sian kialon. Sed mi konsideras kiel signo de respekto al la sendinto komenti la kialon de mia malpozitiva vocxdono*

Komenti estas cxiam bone, la retejo sxajnas pli viva, kaj tio povas logi novajn uzantojn, kaj eviti ke la nunaj uzantoj foriros pro manko da aktiveco.

Kompreneble, homoj agas libere (ecx pli interrete), kaj ne eblas perforti neniun fari ion. Sed, cxiel klaku havas du malsamjn celojn:

Ka venu novaj uzantoj.
Ke la uzantoj revenu.

Por ke novaj uzantoj venu, mi ne scias kiel helpi, cxar mi ne estas fakulo pri la afero, do, miaj proponoj estos nur pri kiel atingi ke la uzantoj revenu.

Jen la konkretaj proponoj:

Eviti ke la nova uzanto eniru cxe klaku, publikigu artikolon kaj foriru. Kiel? Perfortante ke vocxdoni 2 artikojn antaux permesi ke nova uzanto pulilkigu. Mi scias, ke eblas ke la novulo vocxonu du artikolojn hazarde, sed tio estas iomete da bruo, kontraux la profito de ke pli da artikolojn aperos cxefpagxe kaj ke klaku sxajnos pli viva. Per tio oni evitas ankaux iom da spamo.
Eviti ke la uzantoj sendi artikolon el la sama fonto, por tio oni povus auxtomate malpermesi ke pli da 50% de la novajxojn de la sama fonto kaj la sama uzanto estu publikigita, do, se oni volas sendi artikoloj el sia propra blogo, oni devas sendi ankaux artikolojn el alia retejo. Kompreneble, kaj denove, gxi riskas iom da bruo en la sistemo.
Por ke spamajxoj ne restu tro da tempo cxe la jxusaj novajxoj, la sistemo auxtomate povus forvisxi gxin kiam gix havas 3 malpozitivajn vocxdonon kaj neniun pozitivan, aux similan manieron. Per tie, oni atingas ke uzantoj sentu ke la "laboro" vocxdoni spamajxon estas utila, ka ne atendi ke la administranto forvisxas gxin mane.
Estas aliaj aferetoj korekteblaj kaj korektindaj:

Fusxaj aux ne tradukoj: (Cxi tio ne helpas la belan aspekton de la retejo aliflake, legi partoj angle "Read more", aux malbone skribitaj "anta 5 tagoj" speciale kiam aliaj vortoj aperas korekte.)
Ke la teksbildo "sercxi" funkciu, aux malaperu, ne sxajnas serioze, ke oni devas skribi du fojoj la vortojn por sercxi.

Certe, cxi tiuj proponoj ne estus utilaj (krom, plej eble la tria kaj la kvara), se suficxa kvanto da uzantoj uzus na klaku kutime, cxar pro la nuntempa manko, mi pensas ke gxi helpus kaj viviglus la verdan retejon.

Mi sincere pensas ke klaku ne vidos la jaron 2010, sed mi esperas erari.

*Persone, mi nur malpozitivumas se la artikolo jam aperis, se la ligilo ne funkcias, se la ligilo ne ligas artikolon sed la cxefan pagxon de retejo... kaj, kompreneble, spamajxojn.

**Mi uzos uzantoj anstataux geuzantoj laux la icxisma maniero.

¿cuantos esperantistas se necesitan para cambiar una bombilla?

2008-12-27T17:05:00.006+01:00

Hay un chiste de los primeros tiempos de internet, cuando no existía eso de los foros (bueno, sí que existía, pero se llamaba "usenet"), y dice algo así:

-----------------------------

¿Cuántos usuarios de un grupo de noticias se necesitan para cambiar una bombilla eléctrica?

1.331, que se distribuyen así:

1 para cambiar la bombilla y mandar un mensaje al grupo diciendo que ya cambió la bombilla

14 para compartir experiencias similares y para argumentar cómo se podría haber cambiado la bombilla de otra forma

7 para advertir sobre los peligros de cambiar bombillas

27 para señalar errores ortográficos o gramaticales en los mensajes anteriores

53 para criticar a los que señalan errores ortográficos

156 para quejarse a los administradores del grupo sobre la discusión del cambio de bombillas y lo poco o nada apropiado que es el tema en el grupo

41 para corregir errores ortográficos en las críticas ortográficas a los errores en los mensajes originales

109 para decir que el tema del grupo no es sobre cambios de bombillas y llevar esta discusión a otro grupo haciendo cross-posting

203 para pedir que los mensajes sobre este tema que aparecen en ambos grupos paren de una buena vez y dejen de hacer cross-posting

111 para defender el tema en el grupo porque en definitiva todos usamos luz y por eso estos mensajes **son** apropiados en el grupo

306 para discutir cuál es el mejor método para cambiar bombillas, dónde se compran las mejores, cuál es la mejor marca y cuáles son malas.

27 para sugerir direcciones web donde se pueden ver variados modelos de bombillas y su instalación

17 para corregir las direcciones anteriores que estaban equivocadas

33 para enlazar todos, todos los mensajes hasta ese momento, y agregar una línea diciendo un claro y escueto "yo también"

12 poniendo un mensaje que se dejan el grupo porque no pueden soportar el tráfico sobre bombillas

19 que citan a los "yo también" con todo el mensaje y agregan otro simple y escueto "Y yo"

5 sugiriendo un FAQ sobre bombillas

10 sugiriendo la formación de un nuevo grupo sobre cambiadores de bombillas

180 votos a favor para la formación de un nuevo grupo sobre cambiadores de bombillas.

Total: 1.331.

-------------------

(copiado y pegado de http://www.kernelnet.com/content/view/260/80/)

Si se cambia "usuarios ..." por "esperantistas", seguiría teniendo sentido. Habría que modificar algunas cosas (acusativo, y algunos detalles más; como diversos hilos acerca de la necesidad de las letras con gorrito, el eterno debate ata-ita y demás esperantistadas).

La urso kaj la persiko

2008-08-15T13:25:00.008+02:00

Krom mi lastatempe ne ĝisdatigas ĉi tiun blogon, mi hazarde trovis ĉi tiun historion, kaj mi ĝin tradukis. La origina estas hispane.

Jen:

Iam, en la mezo de arbaro, estis vilaĝeto. Bela kaj normala vilaĝeto, simila al ĉiuj de similaj rakontoj, kun sia lernejeto, preĝisto kaj eĉ ŝuisto.

Tre proksime al la vilaĝeto, estis persikujo, granda sovaĝa persikujo. Ĉiuj someroj siaj branĉoj plenis je dikaj fruktoj, kiujn la geknaboj regardis el malproksimaĵo.

Ili nur rigardis, ĉar nenion ajn povis fari ili.

-Ne prenu persikojn de tiu persikujo -La patrinoj konselis-. Estas urso kiu ĉirkaŭas la arbon kaj manĝas tiuj kiuj proksimiĝas.

Kaj la geknaboj obeis, kompreninde. Oni rakontis pri petolaj kiuj manĝinte persikojn, estis voritaj far la urso. Do, la geknaboj kunestis ĉe la vilaĝa limo, kaj rigardis la persikojn, prisonĝante la dolĉan fruktopulpon, sed ĉiuj restis malproksime.

Ĉiuj, krom unu.

Unu tago, ja la siesta horo, la kuraĝulo iris rekte persikujen. Li prenis persikon timante, rigardis karese ĉiuflanke, ĝin manĝis kaj ĵetis la kernon. Poste, manĝis alian, kaj alian, kaj alian. Li manĝis ĝis ne povi plu manĝi, kaj ekdormis sub la ombro de la arbo.

Tie lin trovis sia patrino ĵus antaŭ la nokto.

-Mi diris ke ne maĝu persikojn- ŝi kriis dum ŝi batas lin. La urso povis manĝi vin!

Sed la urso ne manĝis lin, kaj tiu novaĵo stuporis la gevilaĝanoj. Ĝis nun, ĉiuj rakontoj estis samaj: Knabo kiu manĝis persikojn, knabo kiu iris al la stomako de la urso. Tiu nokto, la inteligentaj homoj kunestis por pripensi la aferon, dum ili lud-kartis kaj trinkis brandon.

-Eble la urso mortis- elpensis la var-tenejisto. La rakontoj estas ege malnovaj.

-Neeble - respondis sekurega la direktoro de la lernejo-. Se la urso mortis, nenio maleblis ke la geknaboj manĝegis persikojn kaj poste ili ne emu vespermanĝi.

Do, pro ke tio estis maldezirinde, ĉiuj interkonsentis ke la urso devis esti egeprofund-aĝa.

La malnova klubestro solvis la aferon. Ĉiuj rakontoj diris ke la urso manĝis la infanoj kiuj prenis persikojn, sed ili ne klarigis ke ĝi okazus ĵuste post la afero. Eble, la urso, frue aŭ malfrue, la urso iris al la hejmon de la malobeinto por nutri sin.

Tiu respondo estis kontentiga kaj alarmanta. Urso en la vilaĝo estis danĝero, speciale tiom rankora. La sekvonta tago, la tuta vilaĝanaro prenis defendiloj antaŭvidante la viziton.

La vizito ne okazis nek dum la somero, nek eĉ dum la autuno. Fine la vintro alvenis, kaj la urso ne aperis. La varmiloj varmis la klubo, tie kie la inteligentaj homoj kunsidis pripensi la aferon, trinkante bieron kaj lud-kartis.

-La urso ne venos- opinii la policestro-. Ĝi devas esti travintranta en sia groto.

-Kiu groto? Neniu groto estas ĉi tie - respondis la var-tenejo.

-Ĝi devas esti urso kiu ne travintras - Alia diris.

-Eble ĝi faras sian groton, kiel la kunikloj.

Tiam, la kartisto, kiu de ne-longe loĝis en la vilaĝo, diris:

-Mi pensas ke la urso ne ekzistas.

La aliaj priridis la elpensaĵo. Ili montris la defendilaron, kiuj estis preparitaj de kelkaj monatoj, kaj rimarkis ke nur stultulo armas sin kontraŭ malekzistanta urso. Eĉ la policisto kaj la direktoro de la lernejo armis sin, kaj ili ne estis stultaj.

- Eĉ pli, morgaŭ ni iros ĉasi ĝin por ke vi vidos ke ĝi ekzistas.

Tiu tago, oni serĉis la urson en la arbaro. La nokto alvenis, sed urso ne aperis. Nek ursaj spuroj, nek ursaj fekaĵoj, nek ursaj haroj, nenion.

-Strange- Diris ĉasisto vidinte la grandan singardemon de la urso, kaj ĝian eblon kaŝi sin en maldensa monto. La bestkuracisto miris la efika metabolismo de la urso, kiu ne produkis fekaĵoj. La ŝuisto priparolis la felon de la urso, pri tio ke ĝi ne faris spurojn. Eĉ la hararisto rimarkis pri la forto de ĝia hararo.

Ĉiuj interkonsentis pri ke la urso estas stranga urso, kaj pligrandigis la vigladon.

Tempo pasis. Kelkaj fojoj la persikujo plenis je grandaj kaj bonodoraj fruktoj kiu putriĝis sur grundo ĉar neniu ilin manĝis. La lasta kiu tion faris estis ulo kiu ne plu estis knabo, sed homo kiu foriris el la vilaĝo por vivi libere.

Denove, la inteligenta homo kunsidis en la klubo por debati la aferon, trinkante ĝinon kaj lud-kartis.

-Kiel la urso trovos lin? - demandis la ĉefo de la staci-domo.

-Ĝi sekvos ĝin ĝis la urbo- elpensis alia.

-Ĝi sekvos la odoron.

-Eble ĝi kontaktas kun ursoj en aliaj lokoj,

-La urso estas nur elpensaĵo- Diris tiu kiu estis kartisto, sed nun ĉefo de la oficejo. La patrinojde la vilaĝo elpensis ĝin por ke la geinfanoj ne manĝegis persikojn kaj poste ili ne emu vespermanĝi.

-Aŭskultu, sinjoro- Diris la ĉefpolicisto malbonhumore-, mi ne scias kiel estas via vilaĝo, sed ĉi tie, oni ne insultas la patrinoj de la aliaj nomi ilin mensogulinoj.

-Sed -diris kun rideto-, se vi estas tiom certa, kial vi ne iru manĝi persikojn.

Neniu pensis ke la malnova kartisto akceptis la defion. La sekvanta tago li iris ĉe la persikujo, menĝegis fruktojn, kaj siestis ombre. Vespere, kiam li revenis vilaĝen, oni ne permesis eniri.

-Kion vi faris, besto?- Inter kelkaj vilaĝanoj preskaŭ batis lin. Ĉu vi ne pensas pri la geinfanoj kiuj vi danĝerigas. Foriru!, Foriru kaj ne revenu!

Post forĵeti la maljunulon, oni konstruis barilon ĉirkaŭ la persikujo, kaj skribis novan leĝon, laŭ ĝi, komdamnos ekzilen al tiu kiu trairos la barilon.

Post kelkaj jaroj, la persikujo putriĝis, kaj bestaĉoj manĝis ĝin. La vilaĝo kreskis ĉirkaŭ la ejo, kie estis ĝin, kie hodiaŭ estas placo.

Ĉiu jaro, La Placo de la Persikujo estas la centro de festivalo kiu alproksimigas homojn de la tuta regiono. La vizitantoj vidas teatraĵojn pri la malnovaj historioj: La knabo kiu manĝis persikon kaj fuĝi por protekti sian familion de la urso; la kartisto kiu malobeis la leĝo kaj estis ekziliita. Certe, ambaŭ trovis morton malproksime, sed per la dentoj kaj ungoj de la urso. Post la teatraĵo okazas parado, dum la vilaĝanoj montras la armilojn per kiuj ili mortigos iam la sang-avida besto.

Kompreneble, neniam mankas ekstervilaĝano kiu, post iom da trikado, ofendas la lokan tradicion sugestante ke la urso estas elpensaĵo. Sed la vilaĝanoj konas la respondon, kaj tuj ili diras ke nur ulo malsicante pri la profund-aĝa, la rankoro kaj la flar-senso de la urso povas tiom stulta aĵo diri.

-Kaj, kio pri la persikujo?- Ofte demandas la insolentulo, rigardante la placon kaj la malplenan barilon. Kaj la vilaĝanoj, pacience, klarigas denove tion, kio devus esti sufiĉe klare por ĉiuj:

-La persiko estas metaforo.

lp'sy cd's

2008-02-03T19:49:00.000+01:00

Parece que los lp's están de moda de nuevo.
(para el que no sepa lo que son los cd's ni los lp's, wikipedia al rescate). Rechazo el nombre de vinilo, porque, es un material, no un formato, y además los cd's están hechos de vinilo.

http://www.soitu.es/participacion/2008/02/03/u/juanbenitez_1202056074.html
http://fdbaudio.blogspot.com/2008/01/vinilo-vs-cd-el-debate-eterno.html

de nuevo, tirando de wikipedia, copio la comparativa entre lp y cd.

Especificación	CD	LP (nuevo)
Respuesta en frecuencias	20hz a 20khz ±0.5db	20hz a 20khz ±3db
Dinámica	>90 db	70 db a 1 khz
Relación Señal/Ruido	90 db	60 db
Distorsión armónica	<0.01%	entre 1 y 2%
Diafonía	>90db	entre 25 y 30 db
Dinámica	>90 db	70 db a 1 khz
Lloro y fluctuación	indetectable	0.03%

La respuesta en frecuencia es superior en el caso del cd.
La relación señal ruido (SNR), cuanto mayor mejor, ahí también gana el cd.
En la distorsión armónica, gana el cd.
En la diafonía (capacidad para que en el canal izquierdo suene algo sin que se "cuele" por el derecho), gana el cd.
El lloro y la fluctuación, gana el cd, pero depende del tocadiscos. (dicho mal y pronto, es la capacidad de mantener perfectamente estables las 33 1/3 revoluciones por minuto.

Si alguien lee esta entrada, y si la lee con cuidado verá que me he saltado el campo "dinámica". Esto es -a grosso modo- la relación entre la señal más alta y más baja que se puede grabar. Me la he saltado, porque en este caso, la wikipedia miente, y, aunque no encuetro el valor exacto, porque es mayor en el caso del lp. Por lo que, el lp gana en una de las categorías.

Aquí hay algunas cosas mejor explicadas, y que no hay que repetir.
http://www.masterend.com/pdf/level_wars.pdf.

Como resumen:
El lp tiene mayor rango dinámico, pero a costa de más ruido, diafonía, distorsión, y peor respuesta en frecuencia.
Lo de la respuesta en frecuencia no es verdad del todo, en un lp se pueden grabar señales de más de 20kHz, lo que pasa es que son inaudibles, además, si se tuvieran en cuenta, esos ±3db aumentarían bastante. Sin embargo en un cd, por
teoría del muestreo, 20KHz son 20 KHz (bueno, exactamente 22500Hz).

Los que defienden el lp no dejan de ser unos nostálgicos, porque está claro que si el cd se hubiese inventado antes, a nadie se le ocurriría hacer un nuevo formato con las características técnicas de un lp (otro día hablaré de los amplificadores de válvulas y los de transistores).

Excepciones
Todo tiene su excepción, y esto no iba a ser menos, un lp puede ser más cómodo para hacer "scratch", o para pinchar una canción en un determinado punto, para hacer sonar un disco al revés...
Gran parte de las quejas vienen por el rango dinámico. Pero el problema está en que la mezcla se hace pensando en reproductores de mp3 o de coche, con altavoces de mala calidad, y a los productores les interesa que se escuche bien en el peor caso, por lo que no consiguen que se escuche muy bien (con todas las posibilidades que ofrece el formato) en equipos de gama alta. Así, que, si alguien, algún día lee esto, por favor, que no le eche las culpas al formato, de lo que no es sino un mal uso.

nova hispana himno

2008-01-11T15:41:00.000+01:00

Ankoraŭ ne oficiciala.

Jen la hispana teksto kaj esperanta traduko. (Mi intencis traduki nur la signifon, ne adapti la rimon):

¡Viva España!
Cantemos todos juntos
con distinta voz per malsamaj voĉoj
y un solo corazón kaj per la sama koro

¡Viva España!
desde los verde valles
al inmenso mar,
un himno de hermandad

Ama a la patria
pues sabe abrazar,
bajo su cielo azul,
pueblos en libertad

Gloria a los hijos
que a la Historia dan
justicia y grandeza
democracia y paz.

----------------------
Vivu Hispanio!
Ni ĉiuj kantu kune
per malsamaj voĉoj
kaj per la sama koro

Vivu Hispanio!
ekde la verdaj valoj
ĝis la grandegan maron
jen frateca himno

Amu la patrujon
ĉar ĝi scipovas brakumi,
sub sia blua ĉielo,
popoloj en libereco.

Gloro al la filoj
kiuj donas al la historio
justeco kaj grandeco
demokratio kaj paco.

Iom pri la historio de la himno:

La nacia himno de Hispanio ne havas tekston. La muziko (http://eo.wikipedia.org/wiki/Marcha_Real) oni ne certas pri la origino nek komponisto, ekzistas multaj hipotezoj.

1. Gxi estis donacon el reĝo de Prusio.
2. Oni parolas ankaŭ pri simileco inter ĝi kaj kelkaj militaj muzikoj ekde la reĝado de Karolo la 5-a.
3. Oni parolas eĉ pri simileco inter ĝi kaj iu araba muziko.

La afero estas ke estis dum la reĝado de Carolo la 3-a*, (1770) ĝi komencis esti ludita dum solenaj aferoj, kaj ĝi iĝis oficiala dum la reĝado de Izabela la 2-a. Sed neniam ĝi havis tekston (Tamen, oni kantis diversmaniere, vidu la hispanan vikipedion pri la nacia himno.

Lastatempe (lasta parto de 2007) , post kelkaj plendoj de sportistoj, ĉar ili sentis malkomfortaj pro ne povi kanti dum la muziko, oni petis al la societo de aŭtoroj, ke komponu tekston por la muziko. Poste, estis kurioza debato ĉe la hispana registraro pri fari ĝin oficiala aŭ nur por kampri dum sportaj eventoj.

Aliflanke, la politika organizo de Hispanio estas nomita "La Sxtato de la aŭtonomioj", tio estas meze inter federacio kaj centra ŝtato. Pro tio mis supozas ke aperas la esprimoj:

Ni ĉiuj kantu kune
per malsamaj voĉoj
kaj per la sama koro

kaj

Amu la patrujon
ĉar ĝi scipovas brakumi,
sub sia blua ĉielo,
popoloj en libereco.

Pri la lasta paragrafo, pli bone ne paroli, ĉar ŝajnas malbelega:

Gloro al la filoj
kiuj donas al la historio
justeco kaj grandeco
demokratio kaj paco.

Tio kion oni ne scias, estas ke se la himo estas nova, kaj sia komponisto vivas, eble oni devas pagi ĉiam ke ĝi estu kantita publike.

Nun, oni devas fari kolekti 500.000 subskriboj por peti en la registraro ke oni konsideri oficialigi ĝin.

Persone, mi pensas ke estas pli bonaj manieroj por uzi energion kaj koplodon ol komponi, oficialigi tekston por nacia himo. Sed, jen mi, skribante pri ĝi. Stulta mi!

Editado: Ŝajnas ke nek la aŭtoro nek la aŭtora societo ricevos ion ajn pro tio.

Editado2: La himno ne estos proponita al la kongresanoj. Ĉi tiu blogaĵo restos ĉi tie, nur kiel malvera novaĵo.

*Mi ne trovis esperantan artikolon.

denove pri klaku

2008-01-04T13:03:00.000+01:00

Mi skribas ci tiu blogero, ĉefe por kolekti kelkaj pripensadoj pri la projekto klaku.net, kaj por ne reskribi ĉiam similaj komentojn.
-----------------
Nun ne estas la ununa fojo kiam mi parolas pri la projekto klaku.net, ĝi estas, laŭ vikipedio (verkita -ŝajne- de la administrantoj de la projekto) "... socia reto 2.0 kiu permesas al la uzantoj publikigi artikolojn..."*.

La retejo konsistas je kelkaj paĝoj.

Ĉefa paĝo: (http://klaku.net/). Oni povas legi la rezumon de novaĵoj aŭ artikoloj kiujn la uzantoj** konsideris interesaj. Post klaki sur la titolo de la artikolo, oni aperas ĉe la vera artikolo (ĵurnalo, filmeto, blogero, ktp...).
Ĵusaj novaĵoj:(http://klaku.net/upcoming.php), pri tio mi jam parolis antaŭe (http://laherezulo.blogspot.com/2007/10/vizitu-la-usajn-nuvaojn-e-klakunet.html).

Publikigu: (http://klaku.net/login.php?return=/submit.php). Por publikigi erojn de interreto. Kiam oni publikigas ion ĉe klaku, ĝi aperos ĉe "ĵusaj novaĵoj" por ke la uzantoj klaku (voĉdonu) ĝin.

Ĉe la supra parto de la paĝo ekzistas ligiloj (Ensalutu Aliĝu Kio okazas nun? Oftaj uzantoj ) kies signifo estas sufiĉe klara laŭ la vorto. Tamen, mi parolos iomete pli pri "Kio okazas nun?" kaj "Oftaj uzantoj"

Kio okazas nun? estas rezumo de la lastaj komentoj, klakadoj kaj entombigadoj de la novaĵoj, ĝi diras nenion pri la voĉdonado al la komentoj, nek pri la uzantoj kiu eniras aŭ eliras ĉe klaku. Estas utila paĝo, se ekzemple, oni eniras ne tre ofte, por vidi ĉu estas ion nova por legi.

Oftaj uzantoj: Ĝi utilas por vidi la tutan liston de partprenantoj. Oni povas vidi ĝin ordenita alafabete, laŭ senditaj novaĵoj, publikigitaj novaĵoj, kvanto da komentoj, kvanto da klakumoj, publikigitaj klakumoj, kaj aperas ankaŭ (sed oni ne povas ordoni laŭ ĝi) speciala valoro nomigita "karmo".

Karmo: Ĝi estas maniero por valori la laborado de uzanto ĉe klaku. Ĝi funckcias pli-malpli ĉi tiu maniere:
Se iu publikigas ion, kaj ĝi aperas ĉe la ĉefa paĝo, la karmo pliigos.
Se iu klakas ion (ĉe la ĵusaj novaĵojn, kompreneble), kaj ĝi aperas ĉe la ĉefa paĝo, la karmo pliigos.
Se iu publikigas ion, kaj ĝi ne aperas ĉe la ĉefa paĝo, la karmo malpliigos.
Se iu klakas ion, kaj ĝi aperas ne ĉe la ĉefa paĝo, la karmo malpliigos.
Se oni voĉdonas komenton pozitive, la karmo pliigos.
Se oni voĉdonas komenton negative, la karmo malpliigos.
Ankaŭ kalkulas la aktiveco de uzanto lastatempe, do se oni ne eniras kaj partoprenas ĉe klaku ofte, ĝia karmo malpliigos.

Mi ne scias ekzakte kiel oni kalkulas ĉion, dank'al malfermita kodo, ĉiuj (kiuj emas kaj havas tempon) povas legi.

La kialo de la karmo, estas, ke novaĵoj publikitaj aŭ klakitaj de "karmitaj" uzantoj, aperos plej facile ĉe la ĉefa paĝo (ĝi necesos malpli "klakojn"), dum ĝiaj entombigadoj necesos pli klakojn de ne-tre-karmitaj uzantoj por aperi ĉe la ĉefa paĝo. Nuntempe (04-januaro-2008), oni necesas 12 aŭ 13 klakojn (far registritaj aŭ sennomaj uzantoj) por aperi ĉe la ĉefa paĝo, kaj (ankoraŭ) ne sufiĉas por ke ĝi estu rimarkebla.

Ekzistas ankaŭ ĉe la dekstra parto de la paĝo, lastaj komentoj, kies titolo estas sufiĉe klara.

Ĝis nun mi intencis (kaj kredas ke estis) objektiva.
--------
Nun komencas mia persona vipunkto, mi ne diros ĉiam "laŭ mi..." aŭ "miaopinie...", ĉar post ĉi tie, ĉio estas miaopinie.

Spamo kaj memgratulado.
Klaku estas projekto baszita sur http://meneame.net/, kaj ĝi estas tuta nova projekto inspirita je http://www.digg.com/ (hispana kaj angla, respektive). En ambaŭ projektoj oni konsideras malĝentile publikigi artikoloj de la propran blogon. Ofte, ĝi estas troigado, mi konsideras malĝentile publilkigi nur aŭ preskaŭ ĉiam artikolon el la propran blogon. Tio oni povas konsideri maniero de spamo aŭ memgratulado. La administrantoj de klaku devus difini ĉu ĝi estas adekvata aŭ ne. Povas konfuzi al nova uzanto ke oni kritikis iun novaĵon pro memgratulado sed ne aliajn.

Imagu grupo de homoj (socia reto signifas tion, ĉu ne?) kie iuj nur parolas kaj neniam aŭdas. Socia reto estas similaĵo, kaj oni povas vidi tion kion oni faras (legante la konton de la uzanto) , kaj vidas ke nur publikgis novaĵojn el sia propra blogo aŭ ciam el la sama fonto, neniam komentas kaj preskaŭ neniam klakas. Tiu uzanto ne indas ke oni legu sian novaĵon, sammaniere, tiu ulo ne indas ke oni aŭskultu ĝin.

Valori novaĵojn***.
La sistemo permesas (kaj instigas) homojn valori la novaĵojn, du maniere:
Klaki: Tio signifas, mi konsideras ke la novaĵo estas interesa, kaj sufiĉe bone verkita.
Entombigi: Tio signifas ke la entombiginto pensa ke ĝi ne devus aperi ĉe la ĉefa paĝo.

Tio povas havi kelkajn signifojn:

La novaĵo ne estas interesa.
Mi ne kunsentas kun la opinio de tiu artikolo.
La novaĵo estas jam publikita.
Ĝi estas malbone verkita.
La ligilo ne funkcias.
Ĝi estas malvero.
La titolo ne kongruas la tekston.
La novaĵo estas malnova.
Ĝi ne estas originala sed kopio.
Spamo.
Memgratulado.
ktp, ktp, ktp

Mi ne uzas la unuan nek la duan kialon por entombigi, ĉar, ne klaki sufiĉas por dir ke mi ne konsideras ĝin interesa. La sistemo, kiam oni entombigas novaĵon, devus demandi la kialon, ĉar oni povus publikigi novaĵon, kaj trovi kelkajn entombigadojn, sen klarigado, tio povas komfuzi la nova uzanto, kaj ĝi ne revenos en klaku.net. Pro tio mi (preskaŭ) ĉiam, se entombigis, komentas la kialon.

Estas riske -homoj povas pensi ke kiam oni entombigas ĝian novaĵon estas persona atako, kaj mi ne volas diskuti- entombigi novaĵon. Ankaŭ pro tio mi komentas la kialon. Sed estas teda entombigi novaĵon, kaj skribi la kialon, ka 3 horoj poste, vidi ĉe "Kio okazas nun?" ke kaj vidi ke neniu valoris la opinion, ke ĉiuj klakas ĝin nur pro la titolo, kaj ke dum 2 minutoj, oni klakas 10 novaĵojn (eĉ ne funkciantaj ligilojn), do oni supozas ke ĝi legis nenion.

Valori komentoj:
La sistemo permesas valori la komentojn de la uzantoj, sed, ĉi-okaze, la efektoj estas sur la karmo. Se komento havas negativan valoradon ĝi ne aperos, anstataŭ aperos "Montru/Malmontru" por ke oni povas legi ĝin. Tio ekzistas por eviti malĝentilajn komentojn, malverajn, aŭ eĉ personaj aferoj. Ĉiokaze la valorado estas ĉiam sennome, la kialo oni supozas ke estas por eviti personajn diskutojn.

Maniero publikigi:

Trovi interesan artikolon. Ne tre ofte, oni permesas proprajn aĵojn.
Serĉi ĉe klaku ke la novaĵo ne estis publikita antaŭe.
Komenci publikigi ĝin ĉe klaku, skribante etan rezumon, kaj aldoni etikedojn.
Konstati ke la ligilo funcias (ofte klaku fuŝas ligilojn kun ne-ascii-aj literojn (ñ, ĉ, ĥ ...).
Publikigi.
Skribi etan komenton se necese.

La rezumo de ĉi tiu artikolego estas ke post socia reto, ekzistas personoj, kaj ke la nura ŝanĝo respekte al la "vera" mondo estas la maniero komuniki. Do malĝentilaĵoj en la vera mondo, estas ankaŭ malĝentilaĵoj rete. Ni respektu nin, kaj inter ni ĉiuj faros ke esperantio kreskos interrete.

---------------
Sendube mi forgesas aĵojn por komenti, kaj certe mi skribos pli pri la projekto klaku.
---------------
*Teksto legita je 04-januaro-2008
**Mi ne uzas la vorteto ge- laŭ la iĉisma maniero
*** Mi uzios novaĵojn, artikolo, filmeto kiel samsignifaj vortoj je ĉi tiu kunteksto.

la libertad duele

2007-12-10T17:51:00.000+01:00

qué título ¿eh?

Una de las principales quejas cuando alguien intenta utilizar linux* es que se hacen un lío con tantas opciones:
Distribuciones
*Debian/ubuntu/mandriva/suse/redhat....
Entorno gráfico
Principalmente KDE/GNOME, pero enlightenment/icewm/xfce...
Ofimática
Principalmente OpenOffice, aunque también está Koffice, Abiword...
Navegador web
Firefox, mozilla, konqueror...

y para cada utilidad muchas opciones que hay que probar, ¡cuando lo único que quiere es usar el ordenador!

Comparemos con otras cosas:
Coches:
Primero elegimos categoría o precio, a continuación buscamos entre las distintas marcas, y elegimos el que nos conviene.
Ordenador:
La comparación parece adecuada, miramos si queremos con bluetooth, wifi, dvd, grabador...
Pareja:
En la mayor parte de los casos ya tenemos elegido el sexo preferido, y luego nos ponemos a perfilar los detalles tanto físicos como síquicos, salimos de informalmente, luego un poco más serio... y quizá nos casemos y fundemos una familia.

Creo que ya se entiende por donde voy, así que voy a seguir con el símil de la pareja.
Todos sabemos que hay gente que lo pasa mal, que se deprimen o matan/mueren, o se llegan a suicidar por las relaciones de pareja (no se llevan bien, no encuentran, nunca duran lo bastante).

Sin embargo, no creo que haya nadie criado en un mundo con libertad para elegir pareja, que piense que es mejor una sociedad donde los matrimonios son concertados, a pesar de que se ahorrarían el hecho de que su pareja le deje/quiera dejar/ponga-aquí-su-problema.

Donde quiero llegar, es que aquello que se ve como un problema, es en realidad una ventaja, -metiéndose en aspectos técnicos, uno podría usar KDE, openoffice y freebsd, mientras otro usa debian linux, koffice y icewm-.

Nadie dijo que la libertad era gratis. La libertad duele, pero, sin duda, merece la pena.

*GNU/linux
----
Notas:
-Elegí blogger para mi blog, aunque estoy pensando en pasarme a ipernity (por su iterfaz en esperanto, principalmente)
-Uso firefox, porque le da mil vueltas a IE, y porque me encuentro más cómodo que con Opera. El konqueror no está (que yo sepa) para windows. He probado otros navegadores minimalistas, pero no son una opción seria para mis circunstancias actuales.
-Uso windowsxp, porque en su momento no tuve tiempo para configurar la tarjeta wireless (no era compatible con linux, y no lo comprobé antes), y me da pereza ponerme.

Ekzameno

2007-12-08T20:45:00.000+01:00

Por koni vian eblecon koncentri:
Oni devas vidi la videon, nur dum unu fojo, kaj diri kiom da fojoj la blanka teamo intersanĝas la pilkon.

La blanka teamo intersanĝas la pilkon:

a) inter 5 kaj 10 fojoj, (b) inter 10 kaj 15 fojoj, (c) pli ol 15 fojoj.

La solvo estas ĉe la komento, sed, bonvolu ne legu ĝin ĝis vidi la tutan filmeton.

----
tradukita el:
http://www.oviedo.es/personales/comecoco/ilusiones%20opticas/prueba%20de%20atencion.htm
----

La du sekretoj por sukceso

2007-11-28T21:02:00.000+01:00

1. Ne diru cxion kion vi scias.

Vidita ĉe http://www.microsiervos.com/archivo/frases-citas/2-reglas-exito.html
Mi intencos ne traduki denove, sed ĉi tiu vere impresigis min.

Ideas respetables

2007-11-26T20:00:00.000+01:00

Todas las ideas son respetables. Cuando se escucha la radio, o se ve la televisión, o se leen periódicos, esa es la gran idea, el gran mensaje del momento actual. Parece que antes casi todo era una heregía, y ahora ocurre todo lo contrario, todo es respetable.

¡No, no, y mil veces no!

Las ideas no sonrespetables, son las personas las respetables. Las ideas están para jugar, para perderles el respeto, para evolucionar. Cuando se respeta una idea, esa idea muere, ya no crece más.

Unos ejemplillos:
-¿Es respetable pensar que la Tierra es plana? En caso afirmativo, la historia se acabó. Si no, se piensa que la tierra es esférica, pero esa idea tampoco es respetable, por lo tanto la tierra es casi una esfera.
-Si fuera una idea respetable el hecho de que el sol circunvala la tierra, ocurre algo similar, Si no es una idea respetable, la tierra rodea circularmente al sol, pero esa no es una idea respetable, la tierra rodea elípticamente al sol, y existen movimientos más complejos que no nombraré aquí.

El probleme es la gente que se identifica con ideas. Cada persona es más compleja que cualquier grupo, no nos simplifiquemos.

Si alguien dice que la religión/comunismo/teatro/esperanto/linŭ/capitalismo/anarquía/ecologismo/música es una tontería, o algo peor, no te ofendas, intenta discutir (seria y pacíficamente) acerca del motivo, pero no digas que "[...] es respetable, por lo que me estás insultando". Eres tú el que te insultas a ti mismo por la autosimplificación.

Respektindaj ideoj

2007-11-16T22:53:00.000+01:00

Ĉiuj ideoj estas respektinda, kiam oni aŭskultas radiaĵojn, vidas televidaĵojn, aŭ legas ĵurnalojn, tiu estas granda ideo (pardonu la rediron de la vorto) de la nunaj momentoj. Ŝajnas ke antaŭe preskaŭ ĉio estis herezaĵo, kaj nun okazas tute male, ĉio estas respektinda.

Ne, ne, ne kaj ne!

La ideoj ne estas respektindaj! Estas la homoj respektindaj. La ideoj estas por ludi, por malrespekti, por evolui. Kiam oni respektas iun ideon, tiu ideo mortigas, ne plu kreskas.

Jen ekzemplaj:
-Ĉu estas respektinde pensi ke la Tero estas plata? Se jes, la historio finis. Se ne, oni pensas ke la tero estas sfera, tiu ideo ankaŭ ne estas respektinda, do la tero estas preskaŭ sfera.

-Se estus respektinda ideo ke la suno ĉirkaŭas la teron, okazas simile. Se ĝi estas ne respektinda ideo, la tero ĉirkaŭas cirkle la sunon, sed pro tiu ideo ne estas respektinda, la tero ĉirkaŭas elipse la sunon, kaj ekzistas pli kompleksaj movadoj kiujn mi ne diros ĉi tie.

La problemo estas la homoj kiu identigas sin mem kun ideoj. Ĉiu homo estas pli kompleksa ol ĉiu grupo, ni ne simpligu nin.

Se iu diras ke la religio/komunismo/teatro/esperanto/linukso/kapitalismo/anarĥio/ekologismo/muziko estas stultaĵo, aŭ pli ofenda vorto, ne ĉagrenu, provu diskuti (serioze, kaj pace) por la kialo, sed ne diru: "[...] estas respektida, do vi insultas min!" Estas vi kiu vin mem insultas pri tiu memsimpligado.

La ley de memoria histórica en esperantujo

2007-11-09T12:33:00.000+01:00

Esperantujo es uno de los nombres que se le da a la comunidad de esperantohablantes o esperantistas. Es algo así como lo que significaba "israel" antes de la creación del estado homónimo.

Todos (en españa) sabemos más o menos de que trata la famosa ley, incluso esta mañana he escuhcado por la radio que le quieren quitar el título de alcalde honorífico de salamanca a franco.

Pues hay más cosas que le quieren quitar. Resulta que en 1968 hubo un congreso universal de esperanto en españa, y que el presidente honorífico fue franco, pues también esa presidencia se la quieren quitar.

Personalmente, creo que sería más justo que les quitaran ciertos derechos adquiridos a los hijos del régimen, no algo que sólo es un símbolo, es como si a un atleta que ha hecho trampas, lo descubren años después, y devuelve la medalla, pero se queda con todo el dinero del premio, por haber rodado anuncios..., vamos, que es sólo un gesto.

Si quieres leer acerca del esperanto en la guerra civil.
La página impulsora de la petición (en esperanto).
Más cosillas de esperanto.

*La práctica ausencia de mayúsculas es voluntaria, si falta algún acento, no lo es.

Pri esperanta neŭtraleco

2007-10-31T23:58:00.001+01:00

Post ĉi tiu blogaĵo (http://www.ipernity.com/blog/27827/26979), mi havis diskuton ĉi tie (http://klaku.net/story.php?title=%C4%88u_ni_estu_ne%C5%ADtralaj), kie mi promesis skribi iomete logan tekston ol eblas ĉe la komentoj.

Antaŭ teksto: Mi uzos na esperantisto kaj esperanto-parolanto kiel samsignifaj vortoj.
----
Mi defendas la ideon, ke esperanto devas esti neŭtrala movado (tio signifas, ne partopreni oficiale pri kapitalismo-komunismo, religioj... eĉ linuksismo, se oni permesas tiun vorton al mi).

Tio ne signifas ke ĉiuj esperantisto devas esti neŭtrala, nur ke oni devus uzi la esperanto-movadon (oficiale) por atingi aliaj celoj. La celo de la esperanta movado estas ke pli da homoj parolu la lingvon. Ne plu. Punkto.

Tio ankaŭ ne signifas ke ekzistas asocioj (SAT, IKUE ...) kies celo estas malsama aŭ ke uzas la lingvon por atingi sian propran celon (nomigita "per esperanto asocioj"). Sed se tiu societo unuavice diras ke ĝi estas per-esperanto asocio ne gravas.

Sendube ekzistas rilaton inter la esperantistoj kaj la partoprenantoj de aliaj movado (vegetarismo, linukso, ekologismo, kontraŭbov-mortismo, naturismo...), kaj mi, serioze, pensas ke tiu rilato estas pli alta ol inter aliaj grupoj.

Oni ne devus fari la impreson, ke se ĝi estas esperantisto, li devas uzi linukson, (aŭ almenaŭ fajrovulpon), iĝi vegetarano, ktp, ktp, ktp...

Tio estas, miaopinie, unu el la plej grandaj malavantaĝoj por disvastigi esperanton. Mi kunsentas kun la fama interna ideo, sed ne uzas ĝin se mi parolas pri esperanto, mi evitas aspekti samkiel la unuaj kristanoj (tiu vorto: "sekto" aperas tuj). Mi ne eĉ certas ĉu la adopto de esperanto helpos konservi "etanj" lingvojn (vidu mian antaŭan blogaĵon: http://laherezulo.blogspot.com/2007/09/la-vojo-al-la-infero-estas-plena-je.html).

Pro tiaj aferoj, mi pli kontentigas se ne-esperantista retejo aperas tradukita ol se aperas nova esperantista retejo.
-----
P.S: Mi esperas ne skribi tro en esperanto pri esperanto, estas afero kiun mi vere ne ŝatas.

...y me ví esperantista (1)

2007-10-17T19:39:00.000+02:00

Pues pretendo contar más o menos mi historia con el esperanto, los motivos para escribirla son principalmente ordenar mis ideas, y, si alguien me pregunta, darle el enlace y terminamos antes (y así no me repito).

Conocimmientos previos:
Casi todo el mundo, antes o después, tiene o ha tenido una conversación acerca del esperanto, y los tópicos principales son, que es una lengua muerta (aunque nadie sabe exactamente cuándo murio), que fracasó (idem de lo mismo), que es una mezcla de todo (no es exactamente una mezcla)... Pues yo sabía más o menos lo mismo.
Primeros contactos:
Tras leer una noticia de algún programa traducido al esperanto, o algo similar (no recuerdo bien), y verme con tiempo, me dió por mirar a ver de qué iba el tema, y una de las primeras cosas que encontré fue ésta:
http://www.geocities.com/agustinpedrera/vortaretonuevo/index.html
una web que no es ni propaganda ni contrapropaganda.
Aparte de mucha (muchísima) propaganda, y varios cursos, entre ellos:
http://www.institutoesperanto.com.ar/index.htm
(que parece que ya no funciona), y fue algo que desde el principio me encantó (la lengua misma: su flexibilidad, facilidad y exactitud).

Poco tiempo después (unos dos meses), me enteré (gracias a unos amigos) de que había un congreso de esperanto a unos 100 km de mi casa (y gratis), así que allí me planté, sorprendiéndome de que daban conferencias y entendía los 2 primeros minutos (hasta que mi cerebro se saturaba), pero que de todas formas, aunque no fuera capaz de comprender el mensaje, captaba palabras sueltas. De todas formas, lo que más me sorprendió es que me esperaba un ambiente sectario (entiéndase como sectario homogéneo, y mucha gente con camisetas blancas y estrellitas verdes), y lo que descubrí fue a gente muy diversa, y (en general) muy abierta.

Vizitu la ĵusajn nuvaĵojn ĉe klaku.net

2007-10-15T18:15:00.000+02:00

Nun, kiam klaku.net aĝas preskaŭ 4 monatoj, mi pripensas (kaj priskribas) ĝin.

Ĝi estas retejo simila al digg.com sed sia kodo estas libera, kaj bazita sur pligg, kiu siavice, estas bazita sur la hispana retejo menéame.net.

Dum la unuaj momentoj, okazis ke multaj homoj aliĝis tie, sed, preskaŭ neniu sendas novaĵojn. Tio estas tre (eble tro, mi ne certas) kutima ĉe la plej famaj 2.0-aj retejoj (eĉ sur la tuta mondo).

Okazas bonaj aferoj, kiel, ekzemple, unumomente oni necesis nur 5 aŭ 6 "klakumadojn" por aperi en la ĉefa paĝo, kaj nun, ofte kun 10 aŭ 12 klakumadoj, la novaĵo estas ankoraŭ ĉe "Ĵusaj novaĵoj".

Mi rimarkis kuriozaĵon: la grandan diferencon inter la novaĵoj kiuj estas ĉe ka ĉefa paĝo kaj tiuj kiuj estas ĉe la ĵusaj. Tio okazas ĉar (miaopinie) multaj homoj ne scias ke "ĵusaj novaĵoj" ekzistas, kaj klakumas nur la ĉefpaĝajn novaĵojn.

Ofte novaĵo kiu "atendas" kelkajn tagojn ĉe ĵusajn, kiam ĝi "saltas" ĉe ĉefpaĝon, tuj multaj homoj (ĉefe de sennomuloj, sed ne nur) klakas ĝin, kaj pro tio aperas tiom granda diferenco inter ambaŭ.

Do, tiel kiel la titolo di ĉi tiu blogero esprimas, "Bonvolu vizitu la ĵusajn novaĵojn ĉe klaku.net". Se vi klakumas tie, estas via afero.

La vojo al la infero estas plena je bonaj intencoj

2007-09-29T02:52:00.000+02:00

La mondo estas komplika, kaj ofte oni agas tute bonkore, sed la konsekvencoj estas pli malbonaj (ofte tre kaj tro malfrue) ol la originala situacio.

Mi montros ekzemplojn (simpligitajn, mi scias):
1. Vivkarburaĵo ("biodiesel", "bioetanol")
Mi memoras ke ĝi estis granda solvo por la troo da kultivado, kaj la cicklo de la CO2 estus fermita, do la uzado de tio estas bone por la atmosfero. Kiam ĝi komencas, la konsekvenco estas ke oni kultivas ĝin anstataŭ manĝaĵon, kaj la kosto de la bazaj manĝajoj pligrandigas.

2. Virinoj laborantaj eksterdome:
La origina situacio estis ke la virinoj ne povas labori eksterdomo, tio kaŭzas ke virino necesas viro por vivi, ĉar ŝi ne havas liberecon por gajni monon. Kiam virinoj povas labori, subite, ekzistas granda kvanto da eblaj laborantoj, do, laŭ la leĝo pri ofertado kaj mendado, la salajroj malpligrandiĝas (aŭ la kostoj pligrandiĝas), do, ĉiuj virinoj kiuj ne volas labori eksterdome, necesas fari ĝin, ĉar se ne, ne povus pagi la domon.

Bonvolu, ne pensu ke mi kredas ke la origina sicuacio estas bona, mi nur volas paroli pri malvolataj konsekvenco (per tre simpligita maniero).

3. Kristanismo:
Ĉu iu pensas ke (se li vere ekzistis) Jesuo (aŭ almenaŭ la unuaj kristanoj) volis la nuna religia situacio sianome? Kaj la kvantoj da mortitaj (kaj mortintaj) nome da religio?

4. Plibonigado de vetur-vojo:
Kiam veturvojo estas plibonigita, pli da homoj uzas ĝin, ĉar tiam estas pli facile trairi ĝin. Do, pli da veturiloj estas uzataj, kaj la tempo por trairi estas pli-malpli la sama ol antaŭe.

ktp, ktp, ktp
------------------------------

Kaj, nun ke mi pensas ke mi esprimis, mi kontraŭstaris unu el la ĉefaj esperantaj "dogmoj". Per esperanto, la malgrandaj lingvoj estos defenditaj de la imperiismo. (Komprenu malgranda kiel kun malmultaj malriĉaj parolantoj)

Esperanto (kiel lingvo) havas grandajn avantaĝoj:
1. Simpleco
2. Klareco
3. Egaleco inter parolantoj
...

Sed mi ĉefe komaros la nuna situacio, kiu estas la regado de la angla. Ĝi estas sufiĉe simpla lingvo, sed ne tro klara, ĉar kiam oni studas ĝin, ĉiam aperas la frazon "dependante je la kuntekso" kiu ne tiom aperas kiam oni studas esperanto.

(Post ĉi tie, komprenu ĉion kiel eblecon)
Kun la nuna ebloj por komuniki, la universitatanoj povos vojaĝi pli ofte por studi, kaj, ili ne necesos lerni la lokan lingvon por komuniki (same okazas nuntempe -ne ĉiam- al la anglaparolantoj kiuj vojaĝas), sed, pro esperanto estas pli facila, kaj pli klara, rapide estos la ĉefa universitata lingvo. <<<<-----Pli malpli, ĝi estas dezirindaj de ĉiuj esperantistoj: nenies lingvo por profesiaj aferoj.

Pro komfortemeco de la homoj, la gepatroj volos ke iliaj gefiloj studos dum la antaŭuniversitataj jaroj en esperanto, do plej eble oni regos pli bone esperanton ol la propran lingvon, kaj la ĵurnaloj estos presitaj rekte en esperanto.

Mi kredas ke oni antaŭvidas la finon de mia parolado (ĉu skribado?).
Per tio mi ne volas diri ke la nuna situacio estas dezirinda, nek la dua estas maldezirinda. Nur ke en kompleksa kaj granda sistemo (kiel estas la homaro) la konsekvenco ofte estas neantaŭvideblaj.

Biciklo-fabriko direktita de laborantoj

2007-09-27T18:56:00.000+02:00

Vere ĉi tiel ne estas la plej ofta maniero por komenci blogon, sed mi pensas ke ĉi tio eble estas interesa por iu.

Okazis, ne tro antaŭe, kolektiva senoficigo pro fermado de bicikla fabriko, sed ĝia laborantoj ne eliktis preni la monon kaj adiaŭi, sed daŭrigi laborantaj kaj direkti la tutan fabrikon.

Do, nun ili devas vendi la bicikloj. Preskaŭ certe, se vi loĝas en urbo, kaj ĝi enhavas biciklo-vojon, nun estus bona momento por helpi.

Jen ligiloj por informoj en aliaj lingvoj (la ĉefa estas en la hispana, sed oni povas elekti lingvon supre):

http://www.strike-bike.de/1/index.php?&hl=es_ES

http://www.strike-bike.de/1/index.php?page=rad&hl=es_ES

http://www.strike-bike.de/1/

http://www.strike-bike.de/1/index.php?page=rad&hl=es_ES

http://www.strike-bike.de/1/index.php?&hl=es_ES

pri la sindikato:

http://www.fau.org/

La teksto estis legita el la hispana (http://www.kaosenlared.net/noticia.php?id_noticia=41715)

Wikipedia en volapuk

2007-09-23T17:36:00.000+02:00

Voy a empezar comentando una noticia curiosa, que ha traído bastante cola por los foros wikipédicos (sobre todo en esperanto). Tal como se ve en http://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias
ha aparecido una nueva wikipedia entre las "grandes" (en número de artículos), se trata de la wikipedia en volapuk. Con esos enlaces ya está claro más o menos de qué va el volapuk.

Con lo que he empezado el articulito, es solamente para comentar el gran debate acerca de los esbozos y miniesbozos (de robots).

Los robots son programas que crean o modifican artículos con poca (o ninguna) intervención humana. Tienen una gran ventaja a la hora de corregir faltas de ortografía, de crear en laces entre las distintas wikipedias, y también se pueden usar para crear artículos que estén muy relacionados. Por ejemplo, podría hacer en muy poco tiempo muchos artículos relativos a los pueblos de Alicante, por poner un ejemplo, sólamente sacando los datos de la página de la diputación provincial y adaptándoles el formato, además, todos los artículos de la categoría Pueblos_de_Alicante tendrían un formato muy homogéneo.

Sin embargo tienen un peligro se son usados de forma masiva, y es que uno entra en la wikipedia y se encuentra con muchos artículos que no pasan de 2 líneas, un cuadro y una foto del pueblo. Esto es algo bastante común en la wikipedia italiana y en la portuguesa, no tanto en la española, y algo en la inglesa. La diferencia con la inglesa es que hay muchiiiisimos más colaboradores, con lo cual los esbozos se llenan antes.

Como cualquier cosa se puede pervertir, pues ha aparecido un robot que crea artículos en volapuk (acerca de pueblos estadounidenses, italianos y alemanes, principalmente). La cuestión es que son artículos que "prácticamente" nadie va a leer, porque es una lengua de la que se calcula que hay unos 25 hablantes, ni corregir, ni ampliar.

Los críticos de esta medida dicen que desperestigia a toda la wikipedia como concepto, y entre los esperantistas hay bastante mosqueo, sobre todo porque es otra lengua planificada, en cierto aspecto rival, y el síndrome de "exceso de esbozos" es algo que también sufre la wikipedia esperanta, sin embargo, no cuenta con tantos (ni tan trabajadores) robots.

Personalmente, creo que cada wikipedia es un proyecto independiente, y no hay que mirar a los de alrededor, sino solamente tirar palante. Los esperantistas han (hemos) estado mucho tiempo presumiendo de tener una wikipedia entre las "grandes" (de nuevo, en número de artículos), y la única medio decente de las lenguas planificadas. Ahora que no es así, se desacredita el proyecto.

Posibles soluciones:
- ¿Y si los enlaces a artículos fueran azules, los enlaces vacíos fueran rojos, (com hasta ahora), y los enlaces a esbozos fueran verdes (por ejemplo)?
- ¿Y si los esbozos contaran como medio artículo en el rencuento final?

Saluton!

2007-09-14T21:54:00.000+02:00

Saluton, hodiaŭ mi komencas mian blogon. Mi esperas esti ofta kaj skribe sufiĉe ofte, kaj pri sufiĉe interesaj aferoj, se mi ne povus, ĝi estos unu el la multaj blogoj kiuj malaperos.

Kiel la herezulo?

Ĉar jes. Mi skribos (ne ĉiam) en la hispana aŭ en esperanto, laŭ la temo, miaj emoj, kaj la tempo.

Pri la kialo de ĉi tiu blogo.

Unue, por ordoni miajn ideojn, kaj due, se iu volas legi ĝin, pli bone por ĉiuj.

Hola

2007-09-14T21:43:00.000+02:00

Buenas, hoy comienzo mi blog. Espero ser un poco constante y escribir medianamente a menudo, y sobre cosas medianamente interesantes, si no soy capaz, pues será uno de tantos blogs que desaparecen.

Acerca del título del blog.
Herezulo significa "hereje" en esperanto, un idioma planificado, y en el cual intentaré escribir en este mismo blog, aunque no siempre escribiré dos veces lo mismo, según el tema, mis ganas, y mi tiempo, escribiré en uno u en otro.

Acerca del motivo del blog.
Pues es basicamente para ordenar mis ideas, y, si hay alguien que lo quiere leer, pues mejor para todos.